C++: Birinchi dastur va natija

Bitta tushuncha, bitta misol, keyin mustaqil mashq. Bu boshlang‘ich yo‘lning 1-darsi.

Sodda qilib tushunamiz

Dastur aniq buyruqlar ketma-ketligidir. Birinchi misolda faqat bitta matnni ekranga chiqaramiz. Kod bilan natija bir xil narsa emas: kod buyruq, natija esa shu buyruq bajarilganda ko‘rinadigan matndir.

Matn qo‘shtirnoqlar orasida beriladi. Tilga tegishli chiqarish buyrug‘i shu matnni natijaga yuboradi. Belgilarni ko‘chirish bilan cheklanmay, qaysi qism buyruq va qaysi qism ma’lumot ekanini ajrating.

Avval ish joyini tushunamiz

C++ kompilyatori kerak. main.cpp faylini C++17 muhitida kompilyatsiya qiling. Misollar to‘liq main funksiyasi bilan berilgan.

Fayl yoki ish joyi: main.cpp. Kod muharriri matn yozishga yordam beradi; C++, C# va Javada kodni bajarish uchun tegishli kompilyator yoki SDK ham kerak.

GCC mavjud bo‘lsa, quyidagi buyruqlarni fayl turgan papkada bajaring. Windowsda yaratilgan salom.exe ni .\salom.exe, Linux/macOSda ./salom bilan ishga tushiring. Kompilyatsiya buyrug‘i g++ topilmadi desa, avval kompilyator muhitini tayyorlash kerak.

g++ -std=c++17 main.cpp -o salom
./salom

Koddagi qismlar nima qiladi?

• #include <iostream> — Chiqarish vositasini e’lon qiladi.
• int main() — Dastur bajarilishi boshlanadigan funksiya.
• std::cout — Qiymatni konsolga chiqaradi.
• return 0; — Dastur muvaffaqiyatli tugaganini bildiradi.

Misolni birga ko‘ramiz

#include <iostream>
int main() {
    std::cout << "Salom!" << "\n";
    return 0;
}

Kutiladigan natija

Salom!

1. Matn.
2. Chiqarish buyrug‘i.
3. Natija.

Mustaqil mashq

Misoldagi bitta qiymatni o‘zgartiring. Avval yangi natijani daftarga yozing, keyin kodni tekshiring. Bir vaqtning o‘zida faqat bitta o‘zgarish qiling.

O‘zingizni tekshiring

Qisqa xulosa

Birinchi dastur va natija tushunchasini o‘z so‘zlaringiz bilan ayting. Koddagi qaysi qismni o‘zgartirsangiz natija o‘zgarishini ko‘rsating.